I. Ćwiczenia oddechowe
- Westchnij głęboko, następnie wykonaj jakby „wydech ulgi”.
- Wykonaj wdech i na wydechu wymawiaj głoskę ssssssssss (legato, w sposób ciągły).
- wypowiadanie głoski „s” z przerwami, staccato: s – s – s – s – s.
- Naśladuj zziajanego psa, język wysunięty.
- „s” od głośnej do cichej i na zmianę
- Zatkaj prawe nozdrze, lewym wciągnij powietrze. Następnie zatkaj lewe nozdrze, a odetkaj prawe i wypuść przez nie powietrze.
- Dmuchaj w zapaloną świeczkę, tak by płomień leżał płasko.
- Masaż stawu żuchwowo-skroniowego, następnie wdech ustami i jakby powstrzymywanie ziewania na wydechu.
- Wymawiaj głoskę mmm płynnie, a potem m... m... m w sposób przerywany.
- To samo ćwiczenie wykonaj z użyciem głoski "n".
- mmmaaa, mmmooo, mmmuuu.
- mormorando (mrucząc) [1.na m pracują usta, 2.z wysuniętym językiem]
- ma me mi mo mu
- „a” z wyciągniętym językiem.
- mamam, memem, mimim, momom, mumum
zamm, zemm, zimm, zomm, zumm
wamm, wemm, wimm, womm, wumm
wamam, wemem, wimim, womom, wumum
wija, wije, wijo, wiju
Jola, Wiola
na, ne, ni, no, nu
nija, nije, nijo,niju
da, de, di, do, du
pa, pe, pi, po, pu
appa, eppe, oppo, uppu
tpa, tpe, tpi, tpo, tpu
pta, pte, pti, pto, ptu
dram, drem, drym, drom, drum
dwam, dwem, dwym, dwom, dwum
bam, bem, bim, bom, bum
babam, bebem, bibim, bobom, bubum
bram, brem, brym, brom, brum
babba, babbe, babbi, babbo, babbu
ga, ge, gi, go, gu
fa, fe, fi, fo, fu
af, ef, if, of, uf
afa, efe, ifi, ofo, ufu - wydłużając głoskę „m”, np.:
mmmoc, mmmost, mmmorze, mmmokry, mmmetrumm, metoda, melodia, mundur, muzyka, muskuły
pomoce, kompot, kamera, hamulec, samolot, wymowa, brama, tama, lama, dama,
tam, powiem, mam, dam, dom, album, poziom, dym, sam, łom, grom, złom, ogrom - Na jednym wydechu mów znane wyliczanki np. licz wrony: jedna wrona bez ogona, druga wrona bez ogona, trzecia wrona bez ogona, itd…
a) Ćwiczenia żuchwy:
- Koliste, powolne ruchy przy zamkniętych ustach – „krowie” przeżuwanie.
- Energiczne opuszczanie i przesuwanie żuchwy na boki: przy ustach zamkniętych i otwartych.
- Ziewanie -najniższa pozycja żuchwy.
- Drobne ruchy żuchwy połączone z dźwiękiem: vvvvv, tzw. szczękanie zębami.
- Wysuwanie warg, chuchanie.
- Usta w dzióbek. Koliste ruchy w lewo i prawo.
- Przeczesywanie górnej i dolnej wargi zębami.
- Rozciąganie warg,– naprzemienne wypowiadanie „i” – „u”
- Nadymanie policzków przy mocno zaciśniętych ustach.
- Cmokanie.
- Wciąganie policzków do jamy ustnej.
- Wymawianie z przesadną artykulacją warg, np. a-e-i-o-u,
- Przy zwartych zębach, unoszenie wargi górnej, opuszczanie wargi dolnej.
- Parskanie –ćwiczenie wibracji warg.
- Krążenie po zewnętrznej części zębów przy zamkniętych ustach i opuszczonej żuchwie.
- Obrysowywanie konturu ust czubkiem języka.
- Wahadełko, czyli szybkie, poziome ruchy wysuniętego języka.
- Rozszerzanie i zwężanie języka.
- Dotykanie czubkiem języka kolejno wszystkich zębów; żuchwa opuszczona.
- Układanie języka kolejno: w łopatkę, strzałkę, rulonik.
- Kląskanie językiem – naśladowanie konika.
- Spychanie czubkiem języka silnie napiętej i obciągniętej na górnych zębach wargi.
- Czubek do dolnych siekaczy, wyginanie grzbietu ku górze, kląskanie środkiem.
- Przywarcie całej powierzchni do podniebienia, zassanie go oraz opuszczanie żuchwy
- Szybkie wymawianie: ktktktktktkt.
- Wymawianie sylab: ni-ny-ni-ny oraz ny-ni-ny-ni.
- Wymawianie: rrrrrrr przy średnio otwartych ustach, następnie przy zaciśniętych zębach.
- Powtarzanie zespołu sylab:
koko koko koko koko,
tata tata tata tata,
mumu mumu mumu mumu,
bebe bebe bebe bebe,
dydy dydy dydy dydy,
nini nini nini nini,
rere rere rere rere,
tutu tutu tutu tutu.
- Zamykamy usta i opuszczamy żuchwę. Tłumimy intensywne ziewnięcie. Powietrze nabieramy krótkimi wdechami nosem a następnie wydychamy je nosem, zwalniając napięcie podniebienia miękkiego.
- To samo wykonujemy, biorąc przez usta, a wydychając nosem. Podnosimy i opuszczamy tylną część podniebienia. Cały język płasko na dnie jamy ustnej.
- To samo tylko wyobrażamy sobie, że mamy w jamie ustnej gorące jajko. Obniżamy tylną część języka i unosimy podniebienie miękkie do góry. Dowolnie podnosimy i opuszczamy żuchwę, kształtując wyobrażone jajko.

